Chapare

Tommy, onze vriend uit La Paz, heeft sinds kort zijn eigen televisie programma. De beschrijving van zijn programma deed mij erg denken aan het Nederlandse programma ‘het klokhuis’. Het programma heeft als doel om kinderen de simpele dingen van het leven te leren. Tommy kwam richting Cochabamba om een aflevering te maken over het telen van fruit. Hij had mij en mijn studiegenoot Cliff uitgenodigd om samen met de nationale Boliviaanse televisie op pad te gaan. Gewapend met een chauffeur, een cameraman, een producer, tommy en de twee Nederlanders vertrokken we in een 4wd richting Chapare.

Chapare is het tropisch gebied dat enkele uren verwijderd is van Cochabamba. Met tropische temperaturen en bakken regen leent de grond zich uitstekend voor het telen van fruit. Tommy had een aantal afspraken gemaakt met lokale fabrieken. De eerste stop was een maracuja-frisdrank fabriek. Het was ongeveer vier uur rijden en ik heb erg genoten van de rit. Tot Villa Tunari was het redelijk bekend terrein, maar daarna gingen we regelrecht naar het niemandsland. Ik waande mij voor een moment in Zuid Oost Azië. De geasfalteerde wegen verdwenen. De motorfietsen uit nummerde de auto’s. De mensen droegen hemdjes, korte broeken en sandalen doordrenkt met zweet. De huizen zweefde allemaal enkele meters boven de grond om ook in het regenseizoen drogen voeten te houden. Overal doken vliegende insecten op. De vochtigheid van de lucht kroop naar de 100. Het landschap werd omarmd met woeste groene vegetatie. Voor mij was het genieten en alle herinneringen van mijn wereldreis kwamen langzaam bovendrijven.

Na een rit van 30 minuten door memory–lane arriveerde we bij de fabriek. Tommy en zijn crew begonnen direct met schieten. Het was voor mij de eerste keer dat ik live achter de schermen bij een televisieploeg aanwezig was. Het was geinig om het hele proces te zien. Opnames moesten meerdere keren herhaald worden en hier en daar werd de werkelijkheid wat gemanipuleerd voor een mooier plaatje. Terwijl het productieteam content aan het creëren was, zat ik vol verbazing naar de menselijke fabriek te kijken. De fabriek bestond uit drie grote machines. De eerste machine reinigde de vruchten en selecteerde de vruchten op omvang. De tweede machine perste zoveel mogelijk sap uit de vruchten. De derde machine mengde het geperste sap met was andere vloeistoffen en spoot het sap in de plastic flessen. De rest van het productieproces werd min of meer aan elkaar gelinkt door de menselijke keten. Persoon A bracht de vruchten op de lopende band. Persoon B bracht de geselecteerde vruchten, die voldoende omvang hadden naar een grote ton. Bij de grote ton zaten persoon C en D. Persoon C selecteerde de vruchten die niet helemaal vol van kleur waren en haalde deze vruchten uit het productieproces. Persoon D had de taak om alle maracujas doormidden te klieven. Persoon E verplaatste de halve vruchten naar de pers en meng machine. Persoon F zette de lege plastic flessen klaar om gevuld te worden. Persoon G spoot het sap met een brandweerslang in de flessen. Persoon H was van de kwaliteitsinspectie en zorgde dat de flessen niet te vol zaten door uit elke fles een beetje weg te gieten. Persoon I draaide de doppen op de flessen. Persoon J droogde de flessen af. Persoon K transporteerde de gevulde flessen in kratten. Persoon L verplaatste de kratten naar de auto. Dit ging natuurlijk allemaal in een behoorlijk rap tempo. Ook hier geldt tijd is geld.

Zelf had ik min of meer verwacht dat dit simpele proces bijna volledig geautomatiseerd zou zijn. Ik kan de beelden van het klokhuis nog op mijn netvlies toveren waarin gigantische machines een product tevoorschijn toveren. Blijkbaar zijn arbeidskrachten in Bolivia goedkoop genoeg om iemand fulltime in te huren om alle 2 miljoen vruchten die langskomen op een dag doormidden te klieven. Ik kan mij nog steeds niet voorstellen hoe mijn gemoedstoestand zou zijn als ik na 8 uur vruchten doorsnijden thuis kom en de vraag krijg: Schat, hoe was het op het werk? Als je opgroeit in een plek redelijk afgezonderd van de grote nederzettingen zijn dit soort banen waarschijnlijk één van de weinige mogelijkheden om genoeg geld bij elkaar te sprokkelen om te leven. Toch blijft het een naar gevoel als je ziet dat al die jonge mensen worden afgestompt. Er is geen optie tot praten, want de machines maken een enorm lawaai. Ze leren werkelijk niks. Na één week werken ben je uitgeleerd en dan is het louter een kwestie van uren maken. Het resultaat is een hard leven. Het was in ieder geval goed om te zien hoe het productieproces in Bolivia eruit ziet.

Na de maracuja fabriek gingen we op zoek naar vruchten in de natuur. We hadden een lifter opgepikt, die redelijk bekend was in de omgeving. Hij wist een mooi huis met een tuin boordevol fruit. Ik vond het magistraal hoe Tommy uit de auto sprong de cameraman buitenspel zette en begon te filmen. Hallo, ik ben van de nationale televisie is het goed als ik in uw tuin film. Ja natuurlijk geen probleem. Daar hangen papaja’s, daar hangen kokosnoten en hier heb je wat mandarijnen. Proef maar! Ze zijn heerlijk. Terwijl Tommy verdwaalde in het gigantische stuk land en waarschijnlijk tachtig keer over de verschillende stukken fruit struikelde, zat ik gefascineerd te kijken naar het erf. Fruit was niet het enige voedsel wat genuttigd werd in dit huishouden. Het hele erf lag vol met botten en koeien kaken. Ik keek om mij heen en met het meertje, de drie houten vervallen huisjes en de woeste begroeiing zag ik wel potentie in dit stuk land voor een Boliviaanse horror film.

Net op de valreep, voordat de zon ons verliet, wisten we een laadtruck van mandarijnen te onderscheppen. Een familie was de oogst aan het verplaatsen van het land naar de truck. De jongen knapen hadden zich op de rand van de truck geplaatst en de kinderen waren zakken vol mandarijnen aan het aangeven. Na een improvisatie interview met de vader, werd ons verteld dat het hele landgoed vol met fruit zat. Tommy twijfelde geen seconde en stond alweer met microfoon in het gewas te presenteren. Zelf stond ik met belangstelling te kijken naar dit tafereel, totdat ik een kip hoorde. De boom naast mij was gevuld met een stuk of zes kippen. Nu was het toch echt genoeg. Tijd om te gaan slapen.

De volgende dag gingen stonden er drie activiteiten op het programma. Het begon bij een melkkoelcel. Het idee was om het hele productie proces van koe tot melk te filmen. Uiteindelijk is het niet gelukt om het melken van de koe op beeld te krijgen, dus waarschijnlijk was deze shot niet bruikbaar. De volgende stop was een palmito fabriek. Dit schijnt een hele gezonde groente te zijn en deze groente wordt vooral gebruikt in salades. Het is één van de exportproducten van Bolivia. Zelf heb ik deze groente nog nooit gegeten. De fabriek was nagenoeg hetzelfde als de maracuja fabriek. Ook hier werd het grootste gedeelte gedaan door mensen. Het was vooral schrijnend om te zien hoe de inspectie werd gedaan. Er stond serieus een gozer met een weegschaal elk blik te wegen en handmatig het gewicht enkele grammetjes bij te stellen. In Nederland wordt volgens mij gewoon een partij aan het eind getest en als de inhoud afwijkt worden de parameters aangepast voor het volgende productieproces en klaar is Kees. In Bolivia is Kees de man met de weegschaal en de precisie handen.

De derde activiteit van de dag was een bananen plantage. We hadden een werknemer opgepikt, die ons naar de plantage zou leiden. Dit was broodnodig, want de plantage was behoorlijk goed verstopt in de jungle. Van alle fabrieken was dit waarschijnlijk de meest interessante. Ze hadden een kabelbaan netwerk door de plantage gelegd. Elke vijf minuten kwamen er opeens een tiental trossen midden uit de jungle met groene bananen. Hier werden de bananen van de tros gesneden, gewassen, geselecteerd en ingepakt. Dan was er weer even rust en vijf minuten kwamen er weer nieuwe bananen. Ikzelf ben erg nieuwsgierig hoeveel mensen daadwerkelijk in het land aan het werk zijn om de trossen uit de bomen te halen. Er waren in ieder geval genoeg bananen, want volgens mij was er in een straal van 5 km rondom het eindstation geen enkele andere boom. Louter bananen, bananen en bananen.

Aan het eind van de trip was ik behoorlijk gebroken. Ik heb ontzettend genoten. Chapare voelt echt aan als een andere wereld. Ik ben erg blij dat Tommy ons op pad heeft genomen. In deze twee dagen heb ik weer een heel ander stukje van Bolivia gezien. Verder moet ik Tommy een groot compliment maken. Hij wist van geen ophouden. Als de auto aan het rijden was, was hij zijn teksten aan het bestuderen voor zijn presentatie. Zodra hij niet hoefde te presenteren, liep hij met de camera om extra beeldmateriaal te schieten. De echte cameraman liep er soms nutteloos bij. Verder was hij constant in de weer om interviews te regelen. Hij ondervroeg iedereen die zijn mond opendeed. Hey, waar kan ik nog meer fruit vinden. Weet jij plantages in de buurt. Hebt u ook nummers van de andere fabrieken in de omgeving. Uiteindelijk heeft Tommy behoorlijk wat extra beeldmateriaal gecreëerd. Ik ben in ieder geval erg benieuwd naar de aflevering.

Vergelijkbare Berichten:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *